donderdag 8 december 2016

Bewust de andere kant opkijken

IRMINA (Barbara Yelin)
Het einde van het jaar nadert en binnenkort zullen de jaarlijsten weer opduiken. Wat waren de beste strips van 2016? Een titel die zeker in mijn lijst zal staan (en waarschijnlijk ook in vele anderen) is Irmina van Barbara Yelin, een prachtig verhaal.
De jaren negentiendertig. Irmina is een jonge , zelfbewuste Duitse vrouw die in Londen een opleiding volgt voor secretaresse. Daar leert ze Howard kennen, een zwarte man die studeert aan de universiteit van Oxford. Ze beginnen een relatie met elkaar. Hoewel ze allebei uit een goed milieu komen, zijn en blijven ze in Groot-Brittanniƫ allebei buitenstaanders, Howard door zijn kleur en Irmina door haar accent. Voor Irmina wordt de situatie lastig als in Duitsland het fascisme steeds meer voet aan de grond krijgt. Hoewel ze niets van de politieke situatie wil weten, wordt ze er voortdurend mee geconfronteerd door de mensen waarbij ze woont. Als ze ook geen geld meer toegestuurd krijgt van haar ouders omdat de valutahandel aan banden wordt gelegd is ze gedwongen om terug te keren naar Duitsland en de relatie met Howard te verbreken. Ze ziet haar droom om als zelfstandige, werkende vrouw te leven in rook opgaan.
Terug in Duitsland trouwt ze met een officier en krijgt van hem een kind. Het levert haar ook aanzien en welvaart op. Ze ziet dagelijks wat er om haar heen gebeurt, maar sluit er bewust haar ogen voor, verdedigt de nazi's zelfs en verloochent haar vriendin.
Barbara Yelin, waarvan eerder een grafische roman over een vrouwelijke seriemoordenaar verscheen in vertaling (Gif) baseerde haar grootste verhaal tot nu toe op de dagboeken van haar grootmoeder. Ze schreef geen biografie, maar wilde onderzoeken (zoals ze vertelt in een interview me De Boekenkrant, hoe het kan dat haar grootmoeder veranderde van een moderne, jonge vrouw in iemand die geen vragen stelt en de andere kant opkijkt. Irmina is een dik boek, Yelin neemt er de tijd voor om Irmina's verhaal te vertellen, zodat je haar goed leert kennen en haar beweegredenen gaat begrijpen. Dat doet ze in mooi ingekleurde, soms paginagrote tekeningen. De inkleuring, met veel grijstinten, geeft het verhaal een wat nostalgische, melancholieke sfeer. Die contrasteert soms met de rauwe werkelijkheid van de Jodenvervolging. Yelin wekt heel bewust met kleur, het verhaal heeft drie delen, die elk hun eigen sfeer hebben. Het blauw in deel 1 staat voor vrijheid, het rood voor bloed en schuld en het turquoise van deel 3 voor nieuwe hoop. Zo speelt ze ook met de paginaopbouw, het gevoel van vrijheid in het eerste deel wordt bijvoorbeeld versterkt doordat ze geen kaders om de tekeningen gebruikt.
Er zitten mooie grafische vondsten in het boek, zoals op pagina 211 en 212. Irmina hoort een vriendin vertellen dat ze heeft gezien hoe een jonge joodse man in dood is geslagen door soldaten en er even later een pot jam kapot valt. De jam aan Irmina's handen is als bloed dat daaraan kleeft.
Irmina is een wat ongemakkelijk verhaal. Het is confronterend en zet aan tot nadenken. Wat zou jezelf doen als je Irmina was? En dat is helemaal geen vreemde vraag in deze tijd van opkomende vreemdelingenhaat. 'Wees', zoals Yelin in hetzelfde interview zegt, 'je ervan bewust dat ieders persoonlijke verantwoordelijkheid groter is dan we denken.'
Soulfood Comics; 288 pagina's; hardcover; € 26,95
☺☺☺☺☺

Kijk ook eens op http://hanspols.nl

Geen opmerkingen:

Een reactie posten