maandag 14 december 2015

Een hippie met het hart op de juiste plaats

SIMON VAN DE RIVIER INTEGRAAL 1 (Claude Auclair)

Als er één stripreeks is die typerend is voor de jaren zeventig, dan is het Simon van de rivier van de Fransman Claude Auclair. De drang naar vernieuwing en verandering van de rebelse naoorlogse generatie had ook zijn sporen nagelaten bij de redacties van striptijdschriften. Klassieke striphelden worden antihelden, de gladgeschoren kop van Blueberry wordt vervangen door een stoppelbaard, Michel Vaillant sticht een gezin en de oude helden blijken minder onfeilbaar te zijn dan vroeger. Ook grafisch wordt gezocht naar vernieuwing: pagina's worden opgebouwd als een geheel waarbij het traditionele wafelpatroon overboord wordt gezet en het aantal tekeningen per pagina wordt bepaald door het leesritme dat de tekenaar beoogt. Dat laatste zie je vooral terug bij een nieuw soort striphelden zoals Buddy Longway, Jughurta en Thorgal. Dat is het artistieke klimaat waarin Simon van de Rivier ontstaat.
Grafisch is Auclairs werk nog vrij traditioneel, hij worstelt vooral met de eisen die gesteld worden aan de lengte van een stripverhaal en het hebben van een vaste hoofdpersoon. Jaren later, als uitgeverij Casterman van start gaat met het tijdschrift (A suivre) vindt Auclair hier de plaats waar hij kan maken wat hij altijd al wilde maken: stripromans.
De eerste vijf albums van Simon van de rivier kun je na elkaar lezen als één striproman. Het is een meer dan tweehonderd pagina's tellend verhaal over een toekomstige samenleving na de ramp. Maar eerst maakte hij De ballade van Roodhaar Voor dat verhaal baseerde Auclair zich op een roman van Jean Giono en dat leverde hem grote problemen op. De ballade van Roodhaar stuitte al bij voorpublicatie in Kuifje op groot verzet bij de erfgenamen van Giono en werd daarom nooit herdrukt (afgezien van een publicatie in beperkte oplage als onderdeel van een boek over Auclair.) Tot nu toe.  Het eerste deel van de integrale Simon van de Rivier opent met De ballade van Roodhaar (in zwart-wit) waarna de reeks feitelijk opnieuw van start gaat met De stam der ruiters.
In de jaren waarin Simon van de rivier verscheen leefde er een grote angst voor kernenergie, mensen waren bezorgd over de vervuiling van het milieu en de koude oorlog en wapenwedloop waren in volle gang. In reactie hierop waren er mensen die geloofden dat we van onze wortels vervreemd waren Er waren er die dat in de praktijk probeerden te brengen en anders gingen leven ze gingen 'terug naar de natuur', ze gingen wonen op het platteland, stichtten communes en verbouwden eigen groenten, maakten zelf kleren enzovoort, ze keerden zich af van de consumptiemaatschappij. Zo iemand was Auclair en dat liet hij heel duidelijk tot uitdrukking komen in zijn verhalen.
Om te beginnen bestaat die consumptiemaatschappij bij Auclair niet meer in Simon van de rivier. De samenleving is ontwricht door oliecrisissen en oorlogen en de mensheid valt in twee groepen uit elkaar. De steden worden beheerst door gewapende bendes en op het platteland is men gaan leven zoals eeuwen eerder. Brandstof is er bijna niet meer en er is geen centrale regering.
Claude Auclair was onder andere zo'n belangrijke stripmaker omdat hij een van de eerste complete stripmakers was, hij tekende niet alleen het verhaal, hij schreef het ook zelf (wat toen nog niet gebruikelijk was) en nog belangrijker is dat hij in zijn stripverhalen zijn visie op de mens en de maatschappij tot uiting bracht.
Auclairs wereldbeeld is tamelijk zwart-wit: de mensen in de steden zijn slecht, het zijn gewelddadige fascisten en op het platteland leven de goeden, gesymboliseerd door Simon, een soort nobele wilde, een hippie met het hart op de juiste plaats die strijdt tegen het onrecht.
Auclair kan het niet laten om zijn geloof te prediken en wat ook opvalt bij het herlezen van deze verhalen zijn de enorme lappen tekst die nu vaak overkomen als overbodig, breedsprakig, zweverig en die eerder storend dan verhelderend zijn voor het verhaal.
Destijds was Simon van de rivier geen groot succes. De lezers van het weekblad Kuifje waren er niet weg van, maar gelukkig zette hoofdredacteur Greg door en kon Auclair zijn verhaal afronden. Gelukkig maar, want Auclair ontwikkelde zich verder. Je ziet in deze integrale heel mooi hoe zijn manier van vertellen evolueert en de reeks aan helderheid wint naarmate ook de beweegredenen van de hoofdpersoon duidelijker worden. En, niet te vergeten, Claude Auclair kon fantastisch tekenen.
Deze eerste integrale uitgave van Simon van de rivier (deel twee verschijnt in januari 2016) is een prachtig verzorgde uitgave, die niet alleen de eerste drie lange verhalen van Claude Auclair bevat, maar ook een uitgebreid dossier met nieuwe feiten en talloze unieke illustraties.
Sherpa 2015; 182 pagina's; gebonden, kleur; € 39,95
☺☺☺☺


Kijk ook eens op http://hanspols.nl

Geen opmerkingen:

Een reactie posten