zaterdag 20 september 2014

Een spiritueel avontuur

Majoor Fataal (Moebius)
 


Jean Giraud, ook bekend als Moebius, wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste stripmakers van zijn generatie en veel mensen beschouwen Majoor Fataal als zijn belangrijkste werk.
Je zou kunnen zeggen dat Girauds carrière verliep via twee sporen. In de jaren zestig begon hij strips te tekenen voor Pilote onder zijn eigen naam. De western Blueberry, die Jean-Michel Charlier  voor hem schreef groeide uit tot een van de populairste series van Frankrijk en ver daarbuiten. Tegelijkertijd werkte Giraud voor het satirische tijdschrift Hara Kiri onder het pseudoniem Moebius. Hij tekende hiervoor in 1963 en 1964 een aantal korte, door de tekenaars van Mad geïnspireerde verhalen. Vervolgens besteedde hij al zijn tijd aan Blueberry afgezien van een paar korte verhalen voor Pilote.
Na een breuk met zijn uitgever richtte Giraud met een aantal andere stripmakers in 1974 het tijdschrift Metal Hurlant en hij pakte ook het pseudoniem Moebius weer op, waaronder hij steeds vreemdere sciencefictionstrips ging maken. Als Giraud maakte hij traditionele avonturenstrips, maar als Moebius experimenteerde hij naar hartenlust met tekenstijlen en manieren om een verhaal te vertellen. Daarmee gaf hij blijk van een enorme vrijheidsdrang. Een personage dat in zijn verhalen uit die tijd regelmatig opduikt is de majoor, majoor Grubert of majoor Fataal, zoals hij ook wel wordt genoemd. In de eerste jaren van Metal Hurlant was Giraud als Moebius enorm productief: hij maakte het tekstloze Arzach, klassiek geworden verhalen zoals L'homme, est il bon? en ging van start met De hermetische garage.
Voor dit verhaal liet Moebius de traditionele manier van stripmaken, waarbij eerst een verhaal pagina voor pagina wordt uitgeschreven en daarna pas getekend, achterwege. En daarmee schreef hij geschiedenis. Moebius begon te werken zonder te weten waar het hem heen zou leiden. De pagina's ontstonden op een spontane manier en hij liet zelfs de eenheid van tekenstijl achterwege om te kunnen experimenteren met allerlei stijlen. Aanvankelijk was de door de Engelse schrijver Michael Moorcock bedachte Jerry Cornelius de hoofdpersoon op, maar na een aantal pagina's dook in De hermetische garage ook majoor Fataal weer op en werd het belangrijkste personage. Uiteindelijk ging het hele verhaal zo'n honderd pagina's tellen. Voor de latere albumuitgave werd De hermetische garage aangevuld met de korte verhalen waarin de majoor voorkomt en uitgegeven onder de titel Majoor Fataal. De eerste Nederlandse vertaling verscheen in 1981 bij uitgeverij Yendor. Ruim dertig jaar later ligt er een nog mooiere en completere versie van Majoor Fataal in de winkel die volledig recht doet aan het talent van Moebius.
Op de eerste pagina's van zijn bestaan is de majoor nog een wat komisch mannetje dat bizarre, humoristische avonturen beleeft, maar in De hermetische garage krijgt hij in de loop van het verhaal steeds meer karakter. Het verhaal, dat zich overigens erg moeilijk laat samenvatten verandert ook van toon. De kolder maakt plaats voor een episch avontuur.
De hermetische garage is het verhaal waarmee Moebius volledig tot ontwikkeling kwam als stripmaker. Er staan prachtige getekende pagina's in met talloze arceringen die  zo kenmerkend werden voor zijn tekenstijl. Achteraf gezien legde Moebius met Majoor Fataal ook de basis voor al zijn latere personages. Overigens zijn al die personages op hun beurt ook weer afsplitsingen van Giraud zelf, die stripmaken behandelde als een spiritueel avontuur en met elk nieuw verhaal zijn zoektocht voortzette. Eerlijk gezegd is het verhaal zelf maar moeilijk te begrijpen zonder toelichting, maar met de teksten van Moebius en Jodorowsky uit deze nieuwe uitgave kom je een heel eind. 
De invloed van Majoor Fataal was enorm. Het boek leidde tot de latere samenwerking met Alessandro Jodorowsky aan John Difool en was Moebius visitekaartje voor de Amerikaanse filmwereld. Met name daarom is Majoor Fataal zo'n belangrijk boek geweest, en is het een mijlpaal, niet alleen in Girauds loopbaan, maar ook voor de ontwikkeling van de Europese strip.
Deze nieuwe uitgave doet volledig recht aan het belang van Majoor Fataal. Er is de uiterste zorg besteed aan de reproductie van het materiaal, vertaling en lettering en op het grote formaat komen de pagina's volledig tot hun recht.
Het is een uitgave geworden die getuigt van groot respect voor een fantastische stripmaker en zijn belangrijkste werk.

Sherpa 2014
48 pagina's, zwart-wit; hardcover stripalbum; € 49,95
☺☺☺☺☺


Geen opmerkingen:

Een reactie posten