dinsdag 29 juli 2014

Leven in een loopgraaf

Folies Bergère (Francis Porcel & Zidrou)


In 2014 is het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog begon. Dat ontging ook de stripuitgevers niet met als resultaat  dat er nu een bescheiden schapje in de boekwinkel  gevuld kan worden met strips en graphic novels die zich afspelen tijdens of rond de eerste wereldoorlog.
De grote vraag is natuurlijk of er aan de sublieme boeken die Jacques Tardi over deze oorlog maakte (Loopgravenoorlog) nog iets valt toe te voegen wat de moeite waard is.
De meeste gelegenheidsuitgaven halen niet het niveau van Tardi, maar er is één boek dat met kop en schouders boven de rest uitsteekt en waarmee de auteurs zelfs het werk van Tardi weten te overtreffen. Dat is Folies Bergère van Francis Porcel en Zidrou.
Het verhaal speelt zich af in 1918 in een loopgraaf bij Verdun. Een groep mannen heeft de gezamenlijke ruimte waar ze zich bevinden als ze niet op wacht staan omgedoopt tot Folies Bergère. De mannen hebben met elkaar afgesproken dat ze in de Parijse tent met die naam de bloemetjes buiten gaan zetten als alles voorbij is. Maar komt het zover? Zal ook maar een van hen het overleven?
De verveling in de loopgraaf is enorm en de spanning tussen de mannen die tot elkaar veroordeelt zijn loopt soms hoog op, zoals bij Rubinstein, die het gezeur van zijn kapitein over zijn Joods zijn zo zat is dat hij hem 'besnijdt'. Het komt hem op het vuurpeloton te staan, maar vreemd genoeg overleeft hij tot twee keer toe zijn executie. Het is een van de fantastische elementen die Zidrou toevoegde aan het verder rauwe een realistische verhaal. In eerste instantie komt zo'n scène wat vreemd over, maar verder lezend blijkt dat ze zeer effectief zijn voor het verhaal.
Porcel registreert de gebeurtenissen in en bij de loopgraaf met een zekere afstand en dat sluit goed aan bij de harde, directe dialogen van Zidrou. De sfeer wordt versterkt door de mooie, sobere inkleuring. Met een heel beperkt kleurenspectrum wordt een maximum aan sfeer bereikt. Er wordt vooral veel sepia gebruikt, wat doet denken aan de kleur van foto's die ten tijde van de oorlog gemaakt werden. Heel af en toe bevat een pagina wat meer kleur en dan vooral in de schilderijen van Monet. De pagina's waarop hij in zijn tuin zit te schilderen zijn rustpunten in het verhaal totdat ook in zijn leven de harde realiteit doordringt. Die paar rustpunten zijn nodig om even op adem te komen, want Folies Bergère is een verhaal waar je even in moet komen, maar daarna grijpt het je bij de keel.
Wat Folies Bergère vooral zo sterk maakt is dat het meer is dan een verhaal over de Eerste Wereldoorlog. Eigenlijk gaat het over alle oorlogen, over gewone mensen die onder extreme omstandigheden met elkaar moeten leven, over mensen met hun dromen en verlangens. Nadat je dit boek hebt uitgelezen raakt het je niet meteen los, het verhaal en de beelden blijven je lang bij. En dat is wat een boek tot een goed boek maakt.
Dargaud 2014
92 pagina's, kleur; hardcover stripalbum; € 19,95

☺☺☺☺☺

Geen opmerkingen:

Een reactie posten